Parasosyal Etkileşim ve İlişki Nedir? Nerelerde Karşımıza Çıkar?

Dizilerde sevdiğimiz bir karakter öldüğünde neden çok üzülürüz? Bunun sebebi onunla parasosyal bir ilişki kurmamız!


Günümüzde televizyon, bilgisayar, telefon gibi iletişim araçları hayatımızda oldukça yer kaplamaktadır. Bunun bir sonucu olarak dizi-film karakterlerine olan bağlılığımız da artmıştır. Tek bir cümleyle anlatmak gerekirse parasosyal ilişki, izleyicilerin dizi-film karakterleriyle hayaller kurması veya onlar için üzülüp sevinmesidir. Mesela bir diziyi izlerken bir oyuncuya fark etmeden bağlanabiliriz. O üzüldüğünde biz de üzülür, tehlike altında olduğunu fark ettiğimizde onun için endişeleniriz. Bu ilişkiler ve duygular gerçek hayatta hissettiklerimize çok benzerdir.

Bu konuyla ilgili ilk çalışmaları 1943 yılında Amerikalı sosyolog Robert Merton yapmıştır. Kendisi, dönemin en ünlü şarkıcılarından biri ve onun radyo dinleyicileri arasındaki etkileşimi incelemiştir. Ancak 1956 yılında Donald Horton ve Richard Wohl'un yaptığı araştırmalarla "parasosyal etkileşim" kavramı kullanılmaya başlanmıştır. Bu iki sosyolog ise haber spikerleriyle seyirciler arasındaki etkileşimi incelemiştir. Bu araştırmalardan, dinleyicilerin veya izleyicilerin tipik bir sosyal ilişki içinde gibi davrandıkları sonucu çıkmıştır.

Kişilerin parasosyal ilişki kurmasının hem olumlu hem de olumsuz sonuçları olabiliyor. Yaşça küçük çocuklarda kişiselleştirilmiş oyuncak kullanımı çocuğun bilişsel ve sosyal zekâsını geliştirmede önemli rol oynar. Kişiselleştirilmemiş oyuncaklarla oynayan çocuklara göre parasosyal ilişki kurma konusunda bir adım önde olurlar.

Olumsuz sonuçları arasında da medya tarafından vücut imajının olumsuz yönde etkilenmesi bulunuyor. Yapılan bir çalışmada erkekler ve süper kahramanlar arasındaki parasosyal ilişkiler incelendi. Kaslı süper kahramanlarla parasosyal ilişki kuran ve kurmayan iki kişinin gerçek hayatta kaslı karakterlerle karşılaşma anı değerlendirildi. Daha önceden kaslı bir karakterle parasosyal ilişki kurmamış olan kişinin, kuran kişiye göre kendini zayıf ve vücudu hakkında daha olumsuz hissettiği fark edildi.

Parasosyal ilişkilerin bir diğer olumsuz yanı ise saldırganlık doğurmasıdır. Saldırgan medya karakterleriyle parasosyal ilişki kuran bir bireyin, kendi hayatında saldırgan davranışlar sergilediği ortaya çıkmıştır. Bu deney, saldırgan kişilerin saldırgan medya karakterleriyle daha iyi parasosyal ilişki kurduğu şeklinde de açıklanabilir.

Kaynak: https://en.wikipedia.org/wiki/Parasocial_interaction

Beğendiniz mi? Paylaşmayı Unutmayın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Komik Komik
0
Komik
Tatlış Tatlış
0
Tatlış
Sinirli Sinirli
0
Sinirli
Şaşkın Şaşkın
0
Şaşkın

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir