Çin Tarihinde Kara Gün: Tiananmen Meydanı Olayı

Tarihte güç için verilen savaşlar hep kanlı olmuş, binlerce insan ölmüştür. Yalnızca düşünceler ölmemiştir. Tiananmen de buna bir örnektir.


Çin Halk Cumhuriyeti, kurulduğu zamandan beri totaliter rejimlerin neredeyse tamamında ortak olan bir kapalılıkla yönetimini sürdürmekteydi. Ancak globalleşen dünyada Çin’in de harekete geçmesi ve globalleşmesi gerekiyordu. 1978’de bunun için dönemin başbakanı Deng Xiaping, birtakım reformlar yaptı. Bu reformlar ilerleyen yıllarda parti içi çekişmeye dönüşecek, bunu da ülkenin ekonomik sıkıntıları takip edecekti. Parti içi çekişmede reformların yetersizliğinden yana görüşlerini bildiren Hu Yaobeng, istifa edip özür dileyecekti. Bunun sonucunda zaten hükûmetin reformlarından ve tavırlarından memnun olmayan halk öfkelenecekti.

1989 yılında Hu Yaobeng'in kalp krizi sonucu ölmesi bir dönüm noktası oldu. Üniversite öğrencileri başta olmak üzere ülkenin her kesiminden insanlar toplanıp Hu Yaobeng için anma töreni düzenledi. Halk, Yaobeng'in saygınlığının geri verilmesi için hükûmete karşı protesto başlattı. Bu protestolar kısa zamanda büyüyüp basın ve ifade özgürlüğüne kadar geniş çapta bir eyleme dönüştü.

İnsanlar akın akın Pekin'e gidip Tiananmen Meydanı’nı işgal etti. Protestoların büyümesine karşılık olarak hükûmet, başta kendi çıkarına göre uzlaşmacı bir şekilde yaklaşmaya çalıştı. Fakat seslerini duyurmakta kararlı olan protestocular, uygun uzlaşma ortamını oluşturmak adına açlık grevleri yapmaya başladı.

Bu sırada halkı yatıştırmaktan çok kızıştıracak hamleler yapan hükûmet, kendi içinde ikiye bölünmüş haldeydi. Bir taraf uzlaşarak bir yere varmayı düşünüyordu. Diğer taraf ise protestoları güç kullanarak bastırmayı, ülkedeki istikrarsızlığın zararlı olduğunu savunuyordu. Nitekim kazanan taraf, güç kullanmayı isteyenler oldu. Protestocular seslerini ne kadar uluslararası basına duyurmuş olsalar da hükûmet geri adım atmadı. 3 Haziran gecesinde Pekin halkı tarafından kurulan barikatlara ve engelleme girişimlerine rağmen ordu şehre girmeyi başardı. Böylelikle Tiananmen Meydanı’na saldırı başladı.

Kendi halkı ile çatışmaya başlayan ordu, önüne geleni vurdu, dövdü, büyük bir çoğunluğu da tutukladı. 4 Haziran gününün akşamına kadar süren çatışmalar sonucunda Tiananmen Meydanı ordu tarafından ele geçirildi ve protestolar bastırıldı.

Bu kanlı günde hükûmet kaynaklarına göre ölen insanların sayısı 200-300 civarındaydı. Ancak alternatif kaynaklara göre neredeyse 2000-3000 insan hayatını kaybetmiş, çok daha fazlası da yaralanmıştı. Bu olaylar dünya kamuoyunda büyük yankı uyandırmış, yaptırımları ve kınamaları da beraberinde getirmişti. Özgürlükleri için kendini feda eden insanlardan geriye kalan ise direnişleri ve tarihe kazınan fotoğrafları oldu.

Kaynak:
  • https://www.bbc.com/news/world-asia-48445934
  • https://www.britannica.com/event/Tiananmen-Square-incident
  • https://www.npr.org/sections/pictureshow/2019/05/31/727846940/30-years-after-tiananmen-protests-the-fight-is-still-going-on-for-china

Beğendiniz mi? Paylaşmayı Unutmayın!

Sizin Tepkiniz Nedir?

Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Komik Komik
0
Komik
Tatlış Tatlış
0
Tatlış
Sinirli Sinirli
0
Sinirli
Şaşkın Şaşkın
0
Şaşkın

0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.